آميبياز

آميبياز  

عفونت با Entamoeba-Histolyticaودر سراسر دنيا شايع بوده وعفونت در اثر خوردن كيست اين پارازيت است. اندازه اين كيست ها 10-18ميكرو متر است. چهار هسته دارد ونسبت به شرايط محيطي مانند درجه حرارت پائين وكلري كه در شرايط عادي به آب مي زنند مقاوم است ولي در درجه حرارت 55 درجه سانتي گراد كشته مي شود. بعد از خوردن اين كيست ها كه به اسيديته معده مقاوم هستند در معده تبديل به 8 تروفوزوئيت مي شوند. تروفوزوئيت ها حدود 20ميكرو متر قطر دارند. انسان مخزن اصلي آميب هيستو ليتيكا است. ضايعات ايجاد شده توسط تروفوزوئيت هاي اين آميب به طور شايع در سكوم، كولون عرضي وسيگموئيد ديده مي شود.

اكثر افراد آلوده بدون علامت هستند وفقط كيست را در آزمايش مدفوعشان مي توان يافت . تهاجم بافتي در8-2 درصد افراد اتفاق مي افتد. علائم آميبياز روده اي در عرض دوهفته يا گاهي ماهها بعد از آلودگي به اين آميب تظاهر مي كند وبصورت اجابت مزاج مكرر ودلدرد هاي كوليكي مي باشد. كوليت آميبي در بچه هاي 1- 5 سال شايع تر است. گاهي ديسانتري آميبي همراه با شروع ناگهاني تب ولرز و اسهال شديد است كه ممكن است منجر به دهيدراتاسيون و اختلال الكتروليتي بشود.

آميبياز كبدي عارضه جدي عفونت منتشر آميب هيستوليتيكا است ودر كمتر از1% افرادي كه دچار عفونت باآميب هيستوليتيكا مي شوند ديده مي شود .  در بچه ها تب از علائم آبسه آميبي كبد بوده ودرد شكم ، نفخ و كبد بزرگ و دردناك دارند گاهي اينها سابقه واضح عفونت آميبي روده اي ندارند ودر 50% موارد مدفوع اينها از نظر آميب منفي است.

CT اسكن يا اسكن ايزوتوپ اندازه ومحل آبسه را مشخص مي كند .  آبسه ممكن است در توراكس يا پريتوان يا پوست پاره شود. داروي پرو فيلاكتيك براي آميبياز و جود ندارد. دو دسته دارو براي درمان آميب هيستوليتيكا بكار مي روند:

آمبيسيدهاي روده اي مانند يدوكينول و دايلوكسا نيد و پارو مومايسين روي آميب هاي داخل لوله گوارشي مؤثرند. مترونيدازول،تينيدازول ،كلروكين و دهيدروامتين روي آميبياز مهاجم مؤثرند. تمامي افرادي كه تروفوزوئيت يا كيست در مدفوعشان دارند چه علامت دار باشند يا نباشند بايد درمان شوند . آميبياز مهاجم روده اي يا كبدي يا ساير ارگانها را بايد با يك داروي آمبيسيد نسجي مانند مترونيدازول يا تينيدازول درمان كرد .در كودكان مقدار مصرف مترونيدازول  50 – 35 ميلي گرم براي هركيلوگرم وزن در 24 ساعت منقسم به سه دوز مي باشد كه به مدت 7 - 10 روز داده مي شود.دوز مترونيدازول براي بالغين 750 ميلي گرم سه بار در روزبه مدت 7 – 10 روز  مي باشد .مقدار مصرف تينيدازول در كودكان 50 ميليگرم براي هر كيلوگرم وزن در روز كه به صورت يكبار در روز وبه مدت 3 روز داده مي شود (در آبسه آميبي كبد به مدت 3 – 5 روز) .مقدار مصرف تينيدازول در بالغين 2 گرم يكبار در روز وطول درمان همانند كودكان است.  اثر ضد آميب مترونيدازول و تينيدازول در لوله گوارش كمتر از آمبيسيد هاي روده اي است بنابراين بدنبال درمان آميبياز تهاجمي با مترونيدازولو يا تينيدازول ،بايستي حتما يك دوره درمان  آميبيسيد روده اي مانند پارامومايسين خوراكي (داروي ارجح ) به مقدار 25 تا 35ميلي گرم براي هر كيلو گرم وزن بدن در روز (در كودكان و بزرگسالان) منقسم به سه دوز به مدت 7 روز تجويزشود . درصورتي كه پارومومايسين در دسترس نبودمي توان بجاي آن از دايلوكسانيد يا يدوكينول استفاده كرد. دوز دايلوكسانيد فوروآت براي بالغين 500 ميلي گرم سه بار در روز به مدت 10 روز است و براي كودكان 20 ميلي گرم براي هر كيلو گرم وزن بدن در روز به مدت 7 روز ميباشد ( كودكان زير 2 سال نبايد تجويز كرد ) .مقدار مصرف يدوكينول در بزرگسالان 650 ميلي گرم سه بار در روز به مدت 20 روز است و در كودكان 30 – 40 ميلي گرم براي هركيلوگرم وزن در 24 ساعت منقسم به 3 دوز بمدت 20 روز ميباشد. (حدود دو هفته بعد از خاتمه درمان مدفوع را از نظر وجود آميب بررسي بايد كرد).

دکتر منصور شیخ الاسلام متخصص کودکان