ویروس سنسیشیال تنفسی

عامل مهم برونشیولیت وپنومونی در ابتدای کودکی به خصوص کودکان زیر یک سال می باشد.

این ویروس از جنس RNA وجزو فامیل پارامیکسو ویریده هاست.

شیوع بالای عفونت با این ویروس در ماههای اول زندگی از خصوصیات این ویروس است و به صورت اپیدمی های سالانه ظاهر میشود.در مناطق معتدل این اپیدمی هادر زمستان بوده وحدود4-5 ماه طول می کشد وحداکثر شیوع آن از دی تا اسفند است .به جز در نوزادان نارس ،آنتی بادی های ضد RSV که از طریق جفت به نوزادان انتقال یافته است مقداری خاصیت محافظتی تا سن 1.5ماهگی دارد.

تقریبا نیمی از شیرخواران حساس در هر اپیدمی دچارعفونت اولیه میشوند.بنابراین تا2سالگی همه بچه ها به عفونت دچارشده اند.در دوران کودکی 10-20 درصد بچه ها در هر اپیدمی دچارعفونت دوباره میشوند.در کودکانی که به مهد کودک میروند شیوع ابتلا به عفونت بالاست.اغلب شیرخواران دچار علائم آبریزش وکیپ شدن بینی وفارنژیت وگاهی اتیت میشوند.

10-40درصد بیماران دچار گرفتاری دستگاه تنفس تحتانی به صورت برونشیت ،برونشیولیت، وبرونکوپنومونی میشوند.عفونت دوباره با این ویروس میتواند در عرض چندهفته بعد از بهبودی قبلی دوباره ایجاد شود ولی شدت آن معمولا کمتر است.

تمامی بیماریهای دستگاه تنفسی تحتانی ناشی از RSV  من جمله    croup   بیشترین شیوع را در2-7ماهگی داشته وبعد از آن کمتر میشود.

سندرم برونشیولیت بعد از یک سالگی کمتر دیده میشود وبعد از آن حملات ویزینگ ناشی از عفونت (wheezy bronchitis) نامیده میشوند .RSV  مسئول45-75 درصد برونشیولیتها ،15-25درصد پنومونی های کودکی و6-8درصدموارد کروپ می باشد.

دوره کمون حدود4روزاست .انتقال عفونت توسط قطرات بزرگ یا از طریق هوا یا از طریق دست وارد بینی یا ملتحمه افراد حساس میشود.در اغلب خانواده ها عفونت توسط کودک دبستانی که دچار عفونت دوباره با این ویروس شده به سایر افراد خانواده انتقال می یابد.بالغین هم که دچار عفونت دوباره میشوند ویروس را به سایرین منتقل میکنند.

اولین علامت عفونت RSV آبریزش بینی وگلودرد است.سرفه همزمان یا 1-3روز بعد ظاهر میشود .عطسه وتب خفیف نیز از دیگرعلائم است.بزودی پس از شروع سرفه خس خس سینه بیمار شروع میشود. درسمع ریه rhonchi ،رال مرطوب وویزینگ شنیده میشود.این بیماران آبریزش فراوانی دارند وتب بیمار قطع ووصل میشود. رادیوگرافی ریه در این مرحله اکثرا نرمال است.اگربیماری پیشرفت کند سرفه وویزینگ افزایش یافته ورتراکسیون زیردنده ها ومابین دنده ها مشاهده میشود .بیمارتاکی پنه پیدا می کند ودر سمع ریه صداهای ریوی کاهش می یابد.

در بیماران برونشیولیتی بستری، رادیوگرافی ریه ضخامت پری برونکیال وپنومونی انترستیسیل در50-80درصد موارد وکونسولیداسیون سگمنتال در10-25درصدموارد دیده میشود.

برونشیولیت یک تشخیص کلینیکی است.سایر مواردی که در تشخیص کمک می کند وجود علائم سرماخوردگی درسایر افراد خانواده است زیرا RSV اغلب باعث عفونت دوباره وایجاد علائم در بچه های بزرگتر وبالغین خانواده میشود.گلبولهای سفیدخون نرمال یاافزایش یافته اند.

درشیرخواران 1-4ماهه پنومونیت انترستیسیل ممکن است در اثر عفونت کلامیدیا تراکوماتیس باشد.اینها ممکن است سابقه کنژنکتیویت قبلی داشته باشند وشروع بیماری بصورت تحت حاد است.سرفه ورال چشمگیر بوده ودر CBC تعداد ائوزینوفیل ها معمولابالاست .تب و آبریزش بینی معمولا وجودندارد و درمان با اریترومایسین یاآزیترومایسین برای اینها سودمنداست.

در مورد کودکان کمتر از دو سال که مبتلا به بیماری مزمن قلبی یا ریوی بوده و ریسک بالا از نظر عوارض RSV دارندونوزادان نارس به شرحی که در کتابهای تکست کودکان آمده برای پروفیلاکسی پاسیو( نه برای درمان) ازpalivizumab (یک آنتی بادی منوکلونال بر علیه RSV است) به صورت تزریق ماهیانه به مقدار 15 میلی گرم به ازائ هرکیلوگرم وزن از اوائل آبان تا پایان اسفند واوائل فروردین تجویز میشود. Palivizumab تداخلی با واکسن هایMMR وآبله مرغان ندارد وعضلانی تزریق میشود.

دکتر منصور شیخ الاسلام متخصص کودکان