پروتئینوری

آزمایش ادرار با dipstick به طور اصلی آلبومینوری را نشان می دهد وحساسیت کمتری در مورد سایر اشکال پروتئینوری دارد(پروتئین های باوزن ملکولی پائین،پروتئین بنس جونز،گاماگلوبولین ها) .

نتایج آزمایش ادرار از نظر پروتئین با dipstick ممکن است منفی،trace (10-20 میلی گرم درصد)، +1(30 میلی گرم درصد)،+2(100میلی گرم درصد)،+3(300میلی گرم درصد)،+4(1000-2000میلی گرم درصد) گزارش شود.

نتایج منفی کاذب در مواردی مانند ادرار رقیق(وزن مخصوص کمتر از 1005) ودر بیماری هائی که پروتئین دفع شده به طور اصلی آلبومین نمی باشد ،دیده میشود.

نتایج مثبت کاذب در مواردی مانند هماتوری گروس ،ادرار غلیظ،آلودگی ادرار با کلرهگزیدین یا بنزالکونیوم کلراید،PH ادرار بالاتر از  7 ومصرف فنازوپیریدین دیده میشود.

در آزمایش ادرار با dipstick وقتی میگوئیم ادرار از نظر پروتئین مثبت است که مقدار بالاتر از trace (10-29 میلیگرم در صد)را در ادراری که وزن مخصوص آن کمتر 1010 است نشان دهد.اگر وزن مخصوص ادرار بالاتر از 1015 باشدdipstick  باید پروئین ادرار +1 و یا بالاتر را نشان دهد تا از نظر کلینیکی قابل ملاحظه باشد.

در مواردی که ادرار از نظر پروتئین مثبت است باید پروتئینوری 12یا 24 ساعته برای بیمار درخواست کرد.حد اکثر پروتئین ادرار 24 ساعته برای کودکان سالم150 میلی گرم ویا به عبارت دیگر حداکثر 4 میلی گرم به ازای هر متر مربع سطح بدن در ساعت میباشد.مقادیر بین 4 تا 40 غیر طبیعی و مقادیر بالاتر از 40 میلی گرم به ازای هر متر مربع سطح بدن در ساعت مقادیر نفروتیک به حساب می آید.

در یک نمونه راندوم ادرار که صبح بعد از بیدار شدن گرفته شده است نسبت پروتئین به کرآتینین (هردو به میلی گرم درصد) در کودکان زیر 2 سال کمتر از 0.5 ودرکودکان بالای 2سال کمتر از 0.2 مقادیر طبیعی محسوب میشود.مقادیر بالای2 محدوده نفروتیک به حساب می آید. در بررسی بیمارانی که دچار پروتئینوری هستند ابتدا اندازه گیری مقدار پروتنینوری 24ساعته ،مقدار آلبومین سرم و C3 را در خواست میکنیم.اگر بیمار آسمپتوماتیک باشد و پروتئینوری در محدوده 150 – 1000 میلیگرم در 24 ساعت داشته و سایر یافته ها طبیعی باشد بیوپسی کلیه نیاز ندارد ولی باید تحت نظر بوده وآزمایش کامل ادرار ،کرآتینین سرم،پروتئینوری 24 ساعته وکنترل فشار خون به طور دوره ای هر چند ماه یکبار برایش درخواست شود.اگر بیمار پروتئینوری بالای 1 گرم در24ساعت پیدا کرد یا دچار فشارخون ،کاهش فونکسیون کلیه یا هماتوری شد بیوپسی کلیه میکنیم.

 

پروتئینوری گذرا: تعدادی از کودکان ممکن است در آزمایش ادرار که برایشان انجام میدهیم پروتئینوری نشان دهند.در اغلب موارد وقتی آزمایش ادرار مجدد برای اینها انجام میدهیم میبینیم دیگر پروتئینوری مشاهده نمیشود ویک مسئله گذرا بوده است.پروتئینوری گذرا ممکن است در مواردی مانندتب بالای38.3درجه ،فعالیت ،دهیدراتاسیون،قرارگرفتن درمعرض سرما،نارسائی قلب،تشنج ،استرس دیده شود.پروتئینوری از +1تا +2 تجاوز نمی کند.نیازی به بررسی یا درمان ندارند.

 

پروتئینوری اورتواستاتیک(وضعیتی):شایعترین فرم پروتئینوری مداوم در کودکان سن مدرسه ونوجوانان است .این کودکان بدون علامتند ودرآزمایش ادرار که به هر علتی برایشان داده شده پروتئینوری دیده میشود.کسانی که دچار پروتئینوری اورتواستاتیک هستنددر حالت ایستاده ممکن است دفع پروتئین آنها تا 10 برابر وتا 1گرم در 24 ساعت افزایش یابد.این افراد دارای فونکسیون کلیه نرمال بوده ودچار ادم ،هیپوآلبومینمی ،هیپرتانسیون،هماتوری نمی باشند.درکودکی که دچار پروتئینوری آسمپتوماتیک غیر گذرا میباشد ( پروتئینوری اینها به ندرت بیش از 1گرم در 24 است)اولین بررسی این است که ببینیم آیا مبتلا به پروتئینوری اورتواستاتیک هست یا نه.به کودک میگوئیم شب قبل از خواب مثانه خود را کاملا خالی کندوصبح بلافاصله بعد از بیدارشدن نمونه ادرار از اوگرفته میشود.عدم وجود پروتئین درادرار صبحگاهی (trace یا منفی بودن با dipstickونسبت پروتئین به کرآتینین ادرارکمتراز 0.2) برای 3 روز متوالی نشانه پروتئینوری اورتواستاتیک است و نیازی به بررسی بیشتر نیست.

 

پروتئینوری گلومرولر: مقدار آن درمحدوده کمتراز 1گرم تابیش از 30گرم در 24ساعت است. درهر بیماری که نسبت پروتئین به کرآتینین ادرار بیش از 1 بوده وهمراه با هیپرتانسیون،هماتوری،ادم،اختلال عمل کلیه باشدبه پروتئینوری گلومرولر فکر میکنیم.

 

پروتئینوری توبولر : در موارد بیماری کلیوی همراه با گرفتاری توبولوانترستیسیل کلیه ،پروتئینوری ثابت وبا درجه پائین (معمولا زیر 1 گرم در 24 ساعت )دیده میشود.در افراد سالم مقادیر زیادی پروتئین هائی که وزن ملکولی کمتر از آلبومین دارند در گلومرول فیلتره شده ودر لوله پروکسیمال دوباره جذب می شوند.اگر توبول های پروکسیمال کلیه دچار آسیب شوند باعث پیدایش این پروتئین های با وزن ملکولی پائین در ادرار میشوند.پروتئینوری توبولر در اختلالات ارثی و اکتسابی کلیه دیده می شودو ممکن است همراه با سایر اختلال عمل های توبول های پروکسیمال کلیه مانند گلیکوزوری ،فسفاتوری ،از دست دادن بیکربنات ،آمینواسیدوری باشد.

به طور کلی بیماران آسمپتوماتیک که پروتئینوری مداوم دارند پروتئینوری گلومرولر دارند تا توبولر.در پروتئینوری توبولر در الکتروفورز ادرار معمولا آلبومین مشاهده نشده ویا مقدار آن ناچیز است درصورتی که در پروتئینوری گلومرولر پروتئین اصلی آلبومین می باشد .