یادداشتهای یک پزشک

خونریزی در نوزادان :

حدود 2 - 3 روز بعدازتولدفاکتورهای 2و7و9و10 انعقادی درنوزادان مقداری افت پیدا میکنندوحدود 7تا10روزگی دوباره به مقدار موقع تولد برمیگردند.این کاهش موقت فاکتورهای وابسته به ویتامینK به خاطر عدم دریافت ویتامین K آزاداز مادر وفقدان فلور باکتریال در روده نوزادان است .به ندرت درنوزادان ترم و باشیوع بیشتری در نوزادان نارس تشدید وطولانی شدن این کمبودویتامین K مابین 2تا7روزه گی باعث خونریزی خودبه خود درنوزاد میشود.

از آنجائی که شیر مادر ویتامین K کمی دارد خونریزی در شیر مادر خواران بیشتر از نوزادانی که شیرخشک می خورند اتفاق می افتد.به هرحال این خونریزی با تجویز ویتامین K درمان میشود.

نوزادان مادرانی که در دوران حاملگی فنوباربیتال ویا فنی توئین مصرف میکرده اند (این دو دارو در عمل ویتامین K مداخله میکنند) دچار فرم زودرس خونریزی ناشی از کمبود ویتامین Kمی شوندکه شروع آن از بدو تولدتا24ساعت اول تولد می باشد.بیماری هائی مانند هپاتیت نوزادی یا آترزی مجاری صفراوی به خاطر اختلال درجذب ویتامین K باعث فرم دیررس خونریزی بعد از سن یک هفتگی میشوند.

خونریزی ناشی از کمبودویتامینKبه صورت خونریزی گوارشی،بینی ،ساب گالئال،داخل جمجمه ای،یاخونریزی بعدازختنه تظاهر میکند.PTوزمان انعقادوPTT طولانی است.زمان سیلان،فیبرینوژن،فاکتور های 5 و8 ،تعدادپلاکت ها وشکننده گی کاپیلربرای سن نوزاد نرمال هستند.

تزریق 1 میلی گرم ویتامین Kبه صورت عضلانی بعداز تولدبه نوزاد شیوع این خونریزی را در نوزاد ترم کم میکند ولی درنوزادان نارس اثر آن کمتر است. اگر نوزاد دچار خونریزی ناشی ازکمبودویتامینK شدمقدار 1- 5 میلی گرم ویتامین K1 به صورت انفوزیون آهسته وریدی برایش تزریق می کنیم که در عرض چند ساعت اثر بخش است.درموارد خونریزی های جدی نیاز به تزریق خون کامل ویا FFPمی باشد.

نوزادان مادرانی که فنوباربیتال یا فنی توئین در دوران حاملگی مصرف میکرده انددرمعرض خونریزی در 24 ساعت اول تولد می باشند.برای این نوزادان ابتداخون برای تست های انعقادی از بند ناف میگیریم وسپس1 – 2 میلی گرم ویتامینK1 وریدی تزریق میکنیم.اگر PT طولانی بود وبه این تزریق جواب نداد10 میلی لیتر برای هرکیلوگرم وزن FFP برایشان تزریق میکنیم.

در مورد نحوه تجویز ویتامین K به نوزادان بعدازتولد،تاثیر ویتامین K خوراکی به اثبات نرسیده وتزریق عضلانی روش انتخابی است.

اشکال دیگر خونریزی که ازنظر کلینیکی شبیه خونریزی ناشی از کمبود ویتامینK  هستند ممکن است درنوزادان دیده شود که به ویتامین K پاسخی نمی دهند.این خونریزی ها ممکن است دراثر اختلالات مادرزادی انعقادی خون باشندحدود 5 – 35 در نوزادانی که کمبود فاکتور های 8 یا 9 دارنددردوران نوزادی ممکن است دچارخونریزی شوندکه به تجویز FFP ویا فاکتور اختصاصی دچارکمبود پاسخ میدهند.

کوآگولوپاتی منتشر داخل عروقی بیشتر درنوزادان نارس واز نظر کلینیکی ناشی از اختلالاتی مانند هیپوکسی ،شوک ،همانژیوم، اسیدوزویاعفونت بوده وبرای درمان آن باید عامل زمینه ای آنرانیز برطرف کرد.

سندروم خون بلعیده شده که با دفع مدفوع خونی معمولاروزهای دوم یا سوم تولد تظاهر میکندمیتواند با خونریزی گوارشی نوزاد اشتباه شود.چون خون نوزاد مقدار زیادی هموگلوبین F دارد که به مواد قلیائی مقاوم است با انجام تست APT میتوان بین خون نوزاد وخون مادر که به هنگام زایمان بلعیده است افتراق قائل شد.

درنوزادان نارس اکیموز زیر جلدی وسیع هنگام زایمان یا در زمان کمی بعدازآن ممکن است دیده شود که ناشی ازشکنندگی عروق سطحی است تا یک اختلال انعقادی وتزریق ویتامین K به مادر موقع زایمان تاثیری برای پیشگیری آن ندارد.