هماتوری:

وقتی می گوئیم کودکی مبتلا به هماتوری است که حداقل 5 عدد گلبول قرمز در آزمایش کامل ادرار گزارش شده باشد.کودکان با سن 4-12 سال سالم میتوانند تا بیش از 100000گلبول قرمز در مدت 12 ساعت از طریق ادرار دفع کنند که این مقدار در صورت تب یا فعالیت زیاد بدنی افزایش مییابد.

اگر ادراربا نوار dipstick آزمایش شود از طریق تغییر رنگ قسمت مربوطه ومقایسه بانمودار داده شده به وجودهماتوری پی میبریم ولی گاهی این یافته ها منفی یا مثبت کاذب نیز دارد ،برای مثال در صورتی که فرمالین یا غلظت بالای اسیدآسکوربیک در ادرار موجود باشد باعث منفی  شدن کاذب تست و در صورت وجود ادرار قلیایی با PHبالای 9 ویا آلوده شدن ادرار با مواد اکسیدکننده نتیجه مثبت کاذب بدست می آید.در صورتی که در آزمایش ادرار با نوار وجود خون در ادرار نشان داده شود ولی آزمایش میکروسکوپی ادرار RBC نداشته باشیم ممکن است ناشی از وجود هموگلوبین در اثر همولیز ویا وجود میوگلوبین باشد.

اگر ادرار ظاهرا خونی باشد ولی آزمایش ادرار با نوارمنفی و درآزمایش میکروسکوپی هم گلبول قرمز دیده نشود می تواند ناشی از مصرف بعضی از داروها مانند کلروکین،آیبوپروفن ،مترونیدازول،نیتروفورانتوئین ،فنازوپریدین،فنوتیازین،فنل فتالئین ،ریفامپین ،سالیسیلاتها و سولفوسالارین بوده ویا ناشی از وجود بعضی متابولیت ها مانند هوموژانتیزیک اسید ،ملانین ،متهموگلوبین،پورفیرین،تیروزینوز و اورات در ادرار باشد.بعضی خوراکیها مانند توت سیاه یا چغندر یامواد رنگی گه در تهیه خوراکیها به کار می ود نیز میتوانند باعث تغییر رنگ ادرار و بطور کاذب خونی شدن آن بشوند.

هماتوری که ناشی از گرفتاری قسمت فوقانی دستگاه ادراری باشد از نفرون سرچشمه می گیرد.(گلومرول،لوله های پیچیده و جمع کننده وinterstitium  ) .هماتوری ناشی از گرفتاری قسمت تحتانی دستگاه ادراری از سیستم کالیسها ولگنچه ،حالب، مثانه ومجرای ادرار سرچشمه می گیرد.در هماتوری ناشی از دستگاه ادرار فوقانی پروتئینوری بالای 100 میلی گرم درصد و گلبولهای قرمز دفرمه و cast گلبول قرمز داریم ولی درهماتوری دستگاه ادراری تحتانی گلبولهای قرمز نرمال وپروتئینوری کمتر از 100میلی گرم درصد داریم وگاه لخته های خون در ادرار مشاهده میشود.

ادرار به رنگ چای پررنگ ،ادم صورت وبدن ،هیپرتانسیون والیگوری نشانه سندرم نفریتیک حاد مانند گلومرولونفریت حاد ،نفروپاتی IgA گلومرولونفریت مامبرانوپرولیفراتیو،نفریت ناشی از هنوخ شون لاین ،نفریت SLE،گرانولوماتورwegener ،سندرم گودپاسچر و HUSاست.

وجود توده در پهلو میتواند ناشی از هیدرونفروز ،بیماری های سیستیک کلیه ،ترومبوزورید کلیوی و تومر به عنوان علت هماتوری باشد.

هماتوری که همراه با سردرد،تغییرات بینایی،خون دماغ،و نارسایی احتقانی قلب باشد نشانه هیپرتانسیون قابل توجه است.

بیماری های ارثی گلومرولی مانند نفریت ارثی(سندرم آلپورت)،نفروپاتی IgA (بیماری برگر)،کم خونی داسی شکل نیز میتوانند از علل هماتوری باشند.در بررسی در صورت لمس  توده شکمی عللی مانند PUV،انسداد درناحیه UPJ ،بیماری پلی کیستیک کلیه یا تومرویلمز مطرح میشود.

حملات عود کننده هماتوری gross میتواند در اثر نفروپاتیIgA،سندرم آلپورت ،بیماری مامبران بازال نازک ،هیپرکلسیوری و یا سنگ کلیه باشد.

برای بررسی کودکانی که هماتوری دارند اگر به علت گلومرولی فکر کنیم برای بیمارCBC  ،الکترولیت ها ،Ca خون،BUN،کراتینین،پروتئین ها ی سرم ،کلسترولC3  ،C4،ASO،Anti DNase B،ANA،آنتی بادی آنتی نوتروفیل ،پروتئین ادرار 24ساعته درخواست میکنیم.

در صورتیکه به علل غیر گلومرولی فکر کنیم ،کشت ادرار ،نسبت Ca به کراتینین ادرار ،بررسی ازنظر sickle cell،سونوگرافی دستگاه ادراری ،درخواست آزمایش کامل ادرار برای والدین و خواهر و برادر بیمار از نظر اینکه آیاآنها هم هماتوری دارند یانه و اگر بیمار کریستالوری سنگ کلیه یا نفروکالسینوز دارد ادرار 24 ساعته را از نظر کلسیم ،کراتینین ،اسید اوریک،اکسالات بررسی می کنیم.در مواردی که بیمار هماتوری میکروسکوپی دائمی ،یا هماتوری gross عودکننده همراه با کاهش فونکسیون کلیه یا پروتئینوری یا هیپرتانسیون داشته باشدبیوپسی کلیه اندیکاسیون دارد.

 

 

+ نوشته شده در بیست و سوم اردیبهشت 1393ساعت 23:54 توسط دکتر منصور شیخ الاسلام |

مطالب قدیمی‌تر